Onderdruk(t)
Op 16 november 2023 publiceerde Zeno Groenewegen zijn docu ‘onderdruk(t)’. Een docu die gaat over de problemen en alternatieven voor ons onderwijssysteem in Nederland.

Het eerste deel laat duidelijk de problemen van het systeem zien. Steeds meer kinderen zijn tegenwoordig overspannen. En het bijeffect van het systeem is volgzaamheid. Dat staat haaks met de democratische waarden. Sterker nog: scholen zijn niet daarvoor altijd bedoeld. Johann Gottlieb Fichte was een Pruisische (vroegere Duitsland) filosoof, en een schoolhervormer. Hij zei toen: “Het is de taak van de leraar om de kinderen hun vrije wil af te nemen. Om de rest van hun leven onmogelijk te maken anders te denken. Of zich anders te gedragen, dan hun leraren hebben bepaald”.

Het tweede deel gaat over de alternatieven. Eén van de voorbeelden is de Neue Schule in Hamburg. Eén van de medeoprichters is de Duitse zangeres Nena (bekend van ‘99 Luftballons’): “Wat wij willen is niet vanzelfsprekend in Duitsland. Tenminste, nog niet. Voor ons is het heel normaal. Dat kinderen zelf bepalen. Hoe ze leven en zelf bepalen. Wat ze leren, wanneer ze iets leren. En met wie ze iets leren. Dat is voor ons democratie.”
Ook word er aandacht gegeven aan hoe Finland haar onderwijs bied. Daar heeft de leraar veel meer regie over hoe ze hun leerlingen les geven. Een wereld van verschil met Nederland. Daar staat ook in de wet dat elke leerling een eigen leerplan moet hebben.
Er is zijn ook Nederlandse alternatieven. Dat is o.a. Agora in Roermond (Limburg). Een middelbare school die werkt met projecten. Elke leerling heeft zijn eigen project. En bepaalt zelf wat zijn project is, bijvoorbeeld waarom iedereen steeds meer haast heeft.