De gevangenis is een plek voor personen op wie nog ‘wraak’ moet worden genomen. Je komt daar als je een (grote) misdrijf hebt gepleegd. En dat wordt bepaald door een rechter.
Maar werkt een gevangenis wel als hoe is het bedacht? Nemen de misdaden wel af? Of nemen de misdaden juist toe door het bestaan ervan? Moet er niet een alternatief komen?
In de EO-serie Hel of hotel gaan BN’ers in de gevangenis samen met ex-gedetineerden. Met als doel om deze BN’ers te ervaren hoe het leven in de bajes is.
Het is vandaag de dag normaal dat een dader van een groot misdrijf de bajes ingaat. Met als doel dat hij geen misdrijven gaat plegen. Maar in de praktijk gebeurd dat niet. Sterker nog: de misdrijven worden juist meer. Vanwege omdat die dader niet de enige dader is in dezelfde bajes. Wat juist zorgt voor het ontstaan van toekomstige misdrijven.
Eén van de ex-gedetineerde van die serie zei het volgende: “Ik kwam er in als een kruimeldief en ik ging eruit met de gekste contacten.” Dus dat deze mensen met elkaar worden opgesloten werkt averechts.
En wat ook zo is, is al zij vrij zijn dat dan pas de echte straf begint. Want als ze vrij zijn hebben zij helemaal niks. Geen geld, geen huis, geen inboedel. Ze hebben misschien alleen een treinkaartje om weg te gaan, naast hun eigen spullen. Dat is alles. Waardoor juist ‘noodzakelijk’ is om het foute pad op te gaan, om in ieder geval geld in het laatje te hebben.
Wat ook zo is, is dat gedetineerden eigenlijk in een gevangenis aan het overleven zijn. En als je overleeft, ga je niet reflecteren. Wat juist nodig is, zodat zij niet meer in de fout gaan.
Wat mij opvalt aan misdadigers is dat – als zij hun levensverhaal uitleggen – dat zij ook in hun leven ergens slachtoffer zijn geweest, zoals ruziënde ouders in hun jeugd en/of gescheiden ouders.
Daarom wordt het hoog tijd om herstelhuizen te bouwen voor gevangenissen. Vooral omdat ik zie dat daderschap ontstaat uit slachtofferschap.
Dat ziet ook Marina Riemslagh. Zei legt ook uit dat er ook volkeren zijn die juist GEEN gevangenis hebben. En die gaan juist bij de dader op zoek waar hij slachtoffer van is geweest, zodat de dader zich daarvan gaat herstellen, waardoor het geen dader meer wordt.
Gevangenissen hebben geen doel meer in de samenleving. Het werkt juist averechts. En vooral als we zien dat daderschap uit slachtofferschap komt. Mensen afstraffen kan je het beste afschaffen.